Il Lombardia 2016

Vandaag wordt de 110e editie van de Ronde van Lombardije verreden. Deze eendaagse wedstrijd is de laatste van in totaal vijf ‘monumenten’ op de wielrenkalender. Na Milaan-San Remo, de Ronde Vlaanderen, Parijs-Roubaix en Luik-Bastenaken-Luik, is het vanmiddag koers in de Giro di Lombardia, kortweg ‘il Lombardia’. Deze herfstklassieker draagt in Nederland de bijnaam ‘de koers van de vallende bladeren’. Dit is een niet accurate vertaling van de èchte bijnaam: la corsa delle foglie morte, de koers van de dode bladeren dus.

herfstbladeren

De in Noord-Italië gelegen regio Lombardije strekt zich uit van de Alpen in het noorden tot de rivier de Po in het zuiden. In het westen wordt Lombardije begrensd door het Lago Maggiore, in het oosten door het Gardameer en de rivier de Mincio. Met name de gebieden rond de grote meren zijn zo onbeschrijflijk mooi dat je voortdurend het gevoel krijgt in een sprookje te vertoeven. Een deel van die betovering zal vanmiddag op televisie wegvallen. De herfst is immers ingetreden en die hult het peloton in een grauwgrijze deken die het einde van het seizoen symboliseert.

lombardije

In het werkelijk prachtige boek Pellegrina van Lidewey van Noord en Robert Jan van Noort, staat het volgende geschreven over deze koers (ik kan het zelf niet treffender verwoorden):

quote-pellegrina

Wie van wielrennen houdt, moet dit boek aanschaffen. En trouwens, voor alle overige mensen geldt hetzelfde. De komst van de Goedheiligman laat niet lang meer op zich wachten; stuur zijn Pieten toch vooral onderstaande link en je bent verzekerd van een heerlijke winter.

https://www.bol.com/nl/p/pellegrina/9200000056513443/?suggestionType=suggestedsearch

pellegrina

Het parcours van de Ronde van Lombardije wisselt nogal eens. Oorspronkelijk (1905) was Milaan de startplaats en lag de finishlijn in Como. Rond de millenniumwisseling was de streep getrokken in Bergamo. Daarna lag de start in Mendrisio en de aankomst weer in Como. In 2011 werd de finish opnieuw verlegd, naar Lecco. In 2016 starten we in Como en hangt het vod voor de laatste kilometer in Bergamo. Wie het nog kan volgen, mag het zeggen. Hoe dan ook: loodzwaar is de koers altijd. Dit jaar 240 kilometer lang en weer geen meter vlak.

etappe-lombardije

Natuurlijk zijn er elk jaar wel de nodige Lombardijnse vastigheidjes in het parcours opgenomen. De bekendste daarvan is de beklimming van de heuvel Ghisallo. Op de top staat één van de meest heilige plaatsen van de wielrensport: de Madonna delle Ghisallo, voluit: Santuario della Madonna del Ghisallo. Dit kerkje uit 1632, nabij het Comomeer, dankt zijn naam aan een Maria-verschijning. Volgens de legende werd graaf Ghisallo aangevallen door struikrovers, toen hij op een altaar een verschijning van Maria zag. Hij rende erheen en werd gered van de bandieten. Madonna del Ghisallo is sindsdien de patroonheilige van reizigers.

ghisalla

In 1949 werd Madonna del Ghisallo, op voorspraak van een priester, door Paus Pius XII ook uitgeroepen tot beschermheilige van wielrenners. Sindsdien is het kerkje een heus bedevaartsoord voor wielertoeristen. Binnen kijken zij hun ogen uit; het is zonder twijfel het meest indrukwekkende wielrenmuseum op aarde. En buiten bewaken de bronzen koppen van de Italiaanse legendes Gino Bartali, Fausto Coppi en Alfredo Binda het terrein.

kerkje

Wie gaat de il Lombardia 2016 winnen?

De historie leert ons dat er zelden een ‘nobody’ de Ronde van Lombardije wint. Aan het einde van het seizoen zit iedereen er behoorlijk doorheen. Er zijn er ook geen grote machtsblokken meer die de hele koers van start tot finish kunnen controleren. Daarnaast is het parcours dusdanig lang en selectief dat vrijwel altijd ‘de usual suspects’ komen bovendrijven. Onderstaand een overzicht van de laatste 15 winnaars van Lombardije. De relatief onbekende Oliver Zaugg was in 2011 de enige uitzondering op de regel dat in Lombardije altijd een wereldtopper wint.

winnaars-lombardije

Ongeveer 80% van de renners die vanochtend aan de start in Como staan, doet niet mee voor de overwinning. Zij rijden in dienst van één of meerdere kopmannen en moeten hen in de eerste 200 kilometer uit de wind houden en van bidons voorzien. De mannen die vandaag hoogstwaarschijnlijk om de zege gaan strijden, heb ik onderstaand gecategoriseerd. Nederland heeft geen absolute topfavorieten, maar is met vijf beschermde mannen verdeeld over vier ploegen zeker niet kansloos voor een podiumplek. Ik ben benieuwd.

kanshebbers

Wat eten we zaterdag bij de koers? Vandaag hebben we geen zin om te koken. In plaats daarvan zetten we een plateau met antipasti op tafel, uiteraard wèl uit de regio Lombardije. Uit de delicatessenwinkel hebben we de kaasjes Talleggio en Gorgonzola en de worsten Salami di Varzi en Cacciatorino meegenomen. Pak vooral wat je zelf het lekkerste vind en maak er een feestelijk bord van, succes gegarandeerd!

anitpasti

Wat drinken we bij deze koers? De beste wijnen van Italië komen níet uit Lombardije, daar is vriend en vijand het wel over eens. Persoonlijk kan mij ook het Italiaanse bier niet zo bekoren. Ik denk dat ik het vanmiddag hou op een smakelijk herfstbokje uit De Lage Landen.

Wie tijdens het kijken van de Ronde van Lombardije een typisch aperitiefje uit de streek wil nuttigen, neemt een drankje dat in het jaar 1867 bekend werd onder de naam: Bitter all’Ollandese. Dit helderode, tamelijk kruidige drankje is een creatie van de uitbater van het Milanese café Vittorio Emmanuele II. Na zijn dood kreeg het geheime mengsel zijn achternaam en inmiddels is het over de hele wereld bekend. Mix het drankje met verse jus d’orange voor een klassieke cocktail…..Salute, signore Gaspare Campari!

campari

Ciao tutti!

Robert Dousi

 

NB: Voor live commentaar tijdens de koers en wielernieuws, klik op onderstaand logo en volg mij op Twitter.

Twitter

Forza Kruijswijk!

Er zijn nog drie etappes te gaan in de Giro d ‘Italia 2016. Onze landgenoot Steven Kruijswijk staat fier aan kop in het klassement voor de roze trui. Hoewel er natuurlijk nog van alles mis kan gaan, lijkt niets hem van de spectaculaire eindzege in Turijn te kunnen afhouden. Hij blaakt van het zelfvertrouwen en is, zeker bergop, duidelijk de sterkste. Daarnaast beschikt Kruijswijk nog over zeven gedreven ploeggenoten van LottoNL-Jumbo en koestert hij een voorsprong van meer dan drie minuten op de paar overgebleven concurrenten.

Kruijswijk
De 28-jarige renner uit het Brabantse Nuenen kan de eerste Nederlandse winnaar van een grote ronde worden sinds Joop Zoetemelk, bijna 36 jaar geleden. Joop kwam destijds in zijn gele trui hand in hand met Gerrie Kneteman (met het fameuze TI-Raleigh shirt) over de finish op de Champs-Elyseés. Ik herinner me die bijzondere dag nog, het is één van mijn oudste herinneringen, niet in de laatste plaats omdat het de dag is dat ik wielerfan voor het leven ben geworden. Onderstaande foto nam mijn vader van mij op zondag 20 juli 1980, een week voor mijn zesde verjaardag.

Robert in gele trui

Vrijdag en zaterdag staan er nog twee zware bergritten op het menu. De Giro-karavaan doet één etmaal buurland Frankrijk aan. De etappe van vrijdag vertrekt nog wel vanuit Italië (Pinerolo om precies te zijn), maar eindigt op het Franse skioord Risoul. Halverwege ligt de top van de Colle dello Agnello, met 2.744 meter het dak van deze Giro, ook wel Cima Coppi genaamd. Dit markeringspunt is vernoemd naar de beroemde Italiaanse wielrenner Fausto Coppi die ruim 55 jaar na zijn dood nog springlevend is als je Italiaanse wielerfans spreekt. Op de streep in Risoul ligt een extra prijs klaar voor de winnaar van de etappe die over de Cima Coppi voert: de Trofeo Torriani, vernoemd naar de kettingrokende Vincenzo Torriani die maarliefst 45 jaar koersdirecteur van de Giro was. Onderstaand een foto van beide heren.

Coppi en Torriani

Zaterdag krijgen Esteban Chaves en Alejandro Valverde de laatste kans om de roze trui aan te vallen. Zondag wordt de Giro immers afgesloten met een ‘wandeletappe’ naar Turijn en zullen er geen verschuivingen meer zijn in het algemeen klassement. De aangeslagen Vicenzo Nibali, Rafal Majka en Ilnur Zakarin staan op vijf minuten achterstand en hebben hun zinnen op de dagzege gezet. De etappe start in het Franse Guillestre en de streep ligt 134 kilometer verderop in Sant’Anna Divinadio. Qua afstand peanuts voor profs, maar met drie cols van ca. twintig kilometer lang en 4.000 hoogtemeters een loodzware klus voor de renners die de afgelopen drie weken al 3.000 kilometer hebben gekoerst. Achtereenvolgens staan op het menu zaterdag: de Col de Vars, de Col de La Bonette en de Colle della Lombarda, met recht een heroïsch slotstuk te noemen….

Etappe start Guilliestre

Op een steenworp afstand van Guillestre, de Franse vertrekplaats van de Giro-etappe van zaterdag, waren we vorige zomer met het gezin op vakantie. Tijdens een uitstapje belandden we met vrienden in het berggehucht La Chalp, vlakbij Crevoux. ’s Winters is het hier volledig wit, maar in augustus is het vrijwel volledig groen. Na een wandeling streken we neer op het terras van restaurant La Petite Fringale, een geweldige naam voor wielrenners want het betekent: De Kleine Hongerklop. Ontzettend leuke tent, we hebben er heerlijk gezeten en maakten er deze foto’s (rechts ons dochtertje Sophie met daarnaast haar vriendinnetje Nanne).

Nanne en Sophie

Wat aten we daar?

Zware kost is in deze ruige bergstreek eerder regel dan uitzondering, zo ook in La Petite Fringale. Als een gerecht geen spek, eieren, room of kaas bevat -bij voorkeur een combinatie van de vier- moeten ze het niet in deze contreien. Marsha en ik kozen unaniem voor dezelfde gerechten: eerst een soort quiche, Tourte Montagnarde genaamd, en daarna een pastagerecht. Erg smakelijk, maar o zo machtig. Ik herinner me dat we zowel diner als ontbijt de volgende dag aan ons voorbij hebben laten gaan.

Tourte Montagnarde

Wat dronken we erbij?

Marsha had een glaasje witte wijn bij het eten: een frisse Chignin uit het gelijknamige plaatsje. Ondergetekende ging voor een biertje van de tap. Bestel in Frankrijk geen ‘bière’ (dan komen ze soms met een flesje aanzetten) maar een pression, formaat ‘demi’. Wie een galapin bestelt, krijgt een  biertje in een groot formaat wijnglas geschonken. En voor wie dorst als een paard heeft, biedt een distingué uitkomst: een hele liter. Dat laatste werd me te gortig, ik moest terug nog de berg af met het gezin in de auto, dus ik hield het bij een tussenmaatje – gevuld met het plaatselijk gebrouwen Saint Omer. Hier zit ik (aug 2015) en over 10 weken zijn we er weer. Nu al zin in!

La Petite Fringale en een Pression

Forza Kruijswijk, ciao tutti!

Robert Dousi

@robertdousi

 

Over de Alpen richting Languedoc

Katholieken zweren bij de Bijbel, Moslims hebben de Koran. Op mijn beurt koester ik ‘Het Frankrijk van de Tour’ van Jeroen Wielaert. De subtitel van dit meesterwerk luidt: “Een magistrale reisgids voor Frankrijkgangers en wielerliefhebbers’. Hiermee acht ik mijn liefde voor dit boek verklaard. De schrijver/radiomaker behandelt in dit boek vrijwel alle steden, streken en bergen van Frankrijk. Geen chateau, klooster of café is aan zijn aandacht ontsnapt. Het boek is dan ook een must have voor iedereen die Frankrijk en/of de Tour de France een warm hart toedraagt.

Het Frankrijk van de Tour - Jeroen Wielaert

Over Nîmes, de aankomstplaats van aanstaande zondag, heeft Wielaert een fenomenaal Tourverhaal uit het jaar 1904. In een notendop: toen de renner Ferdinand Payan uit Nîmes in de 2e etappe werd uitgesloten wegens stayeren achter een motard, richtten zijn woedende supporters een barricade op. Bij het binnenrijden van Nîmes hadden vrijwel alle renners een lekke band door de vele kopspijkers die door de verbolgen menigte op het Tour-parcours route waren gestrooid. Eenmaal in het centrum van Nîmes ontplofte de boel definitief. Een gigantische vechtpartij volgde en diverse wielrenners moesten een café in vluchten. De Tourbazen voelden zich zelfs zó bedreigd dat ze hun pistolen trokken en een aantal waarschuwingsschoten losten. Over andere tijden gesproken….

Elders las ik dat later dat jaar, ook nog de eerste 4 rijders van het eindklassement werden gediskwalificeerd. Reden hiervoor? Diverse stukken van de loodzware Tour bleken door de vier heren niet fietsend – maar met de trein te zijn afgelegd, haha! Ik wil er maar mee zeggen: bedrog is van alle tijden.

Oude Tourrenners

Zelf ben ik maar één keer in Nîmes geweest maar dat bezoek mag eigenlijk geen naam hebben. Marsha en ik stopten er in 2003 voor een vers stokbrood als ontbijt omdat we die ochtend in alle vroegte uit ons hotel in Uzès waren vertrokken. Het machtige Romeinse amfitheater van Nîmes hebben we dus niet gezien, de Pont du Gard (gelegen tussen Nîmes en ons hotel in Uzès) wel. Laatste leuke weetje over Nîmes, en dan hou ik erover op: de spijkerbroek vindt zijn oorsprong in deze Zuidfranse stad. Denim (ook wel “spijkerstof”) is namelijk een afkorting van: Serge de Nîmes.

Nîmes

Terug naar de koers. Voordat het peloton morgen naar Nîmes koerst, staat vandaag eerst nog een loodzware bergetappe op het programma. Het peloton vertrekt vanuit Grenoble en finisht voor het eerst in de Tourgeschiedenis in Risoul na een slotklim van 12 kilometer. Ter hoogte van Bourg d’Oisans laat de karavaan de Alpe d’Huez dit jaar letterlijk links liggen. Voorbij Bourg doemt eerst de Col du Lautaret op met een top van ruim 2.000 meter. Daarna begint de lange afdaling naar Briançon waarna de machtige Col d’Izoard van ‘buitencategorie’ moet worden beklommen.

Etappe Grenoble - Risoul.png

De Col d’Izoard is een vaak terugkerende horde in de Tour de France, die al in 1922 in het parcours van de Tour werd opgenomen. De Izoard was de favoriete berg van Louison Bobet, drievoudig Tourwinnaar medio jaren ‘50. Even voorbij de top staat op een rotspunt een gedenkplaat voor hem en de Italiaan Fausto Coppi, twee wielerhelden die onlosmakelijk met deze mythische col zijn verbonden. Bobet liet ooit optekenen: “ik heb op geen col zo geleden als op l’Izoard. Maar deze kolos is mij dierbaarder dan alle andere bergen op de wereld”.

Bobet Coppi gedenkplaten

Ik voel een selfie aankomen met deze helden op de achtergrond. De top van de Izoard ligt namelijk op een klein uurtje rijden vanuit onze vakantiebestemming Baratier, een klein plaatsje nabij Embrun en het gigantische meer van Serre-Poncon. Ik kan niet wachten!

Wat eten we dit weekend?

Het is momenteel veel te warm in Nederland om uitgebreid te gaan koken. Ik kies daarom voor een eenvoudig, maar smakelijk smeersel uit de regio van de koers: ‘Tapenade uit de Languedoc’, geserveerd op getoast stokbrood. Kijk op onderstaande link hoe deze tapenade te maken; veel eenvoudiger wordt het niet.

http://nl.destinationsuddefrance.com/Ontdekken/Levenswijze/Wijnen-gastronomie/Recepten-Sud-de-France/De-tapenade-uit-de-Languedoc

Tapenade

Wat drinken we erbij?

Overdag vooral heel veel water. Evian uit de Franse Alpen, om precies te zijn. Pas als de temperatuur onder de 25 graden is gedaald, openen we een tafelwijntje uit de omgeving van de koers. We gaan zondag voor de Costières de Nîmes, een rode wijn van Louis Bernard uit het Rhône-dal, een ‘blend’ van syrah en grenache. Deze wijn is in Nederland verkrijgbaar bij Gall & Gall, voor EUR 8.49 per fles.

Evian_Costières de Nîmes

Santé!

Robert Dousi